Breken met Big Tech

Op maandag 23 november zetten we de eerste stappen naar meer digitale onafhankelijkheid

Hoe maak je je los van techoligarchen?

De kans is groot dat je ‘s ochtends eerder naar je telefoon grijpt dan naar een kop koffie. En dat een Amerikaans techbedrijf eerder weet dat je wakker bent dan vrijwel iedereen die je kent. Onze afhankelijkheid van Amerikaanse techbro’s is zo alomvattend dat het bijna onmogelijk lijkt er iets aan te doen. Maar is dat zo? En wat kunnen we zelf doen om minder afhankelijk te worden?

Samen met NRC-journalisten Merijn de Waal en Hanneke Chin-A-Fo zetten we koers uit. Van hen verscheen deze maand het boek Breken met Big Tech. Ook Alexandra van Huffelen schuift aan. Zij is voorzitter van het College van Bestuur van de Radboud Universiteit en oud-staatssecretaris van Digitalisering. Claudia van Kruistum van SURF leidt een pilot waarin ruim dertig onderwijs- en onderzoeksinstellingen onderzoeken hoe ze met open-sourcesoftware minder afhankelijk worden van de grote techbedrijven. Verder zijn Merel Uildriks, medeoprichter van Smartphonevrij Opgroeien, en schrijver, columnist en presentator Özcan Akyol van de partij. Mirthe Frese leidt de avond.

We zijn veel te afhankelijk geworden van een land dat ons niet langer ziet als onze vanzelfsprekende opperbondgenoot. Dat besef is bij ons en in Europa inmiddels flink ingedaald. Wat te doen? Deze avond draait om wat je zelf kunt doen en waarom dat zo ontzettend belangrijk is.

"
Dit boek gaat over de strijd van onze tijd. Het is inhoudelijk heel goed, maar het is ook praktisch: je kunt meteen aan de slag - Joris Luyendijk
"

In hun nieuwe boek laten Merijn de Waal en Hanneke Chin-A-Fo zien wat er op het spel staat voor Europa én voor jou. Het staat vol met praktische tips over hoe je als individu meer digitale autonomie kunt herpakken.

Welke alternatieven zijn er voor de opslag van je persoonlijke gegevens, vergroot een digitale deurbel daadwerkelijk je veiligheid en hoe kom je collectief in actie om je kinderen te beschermen tegen een telefoonverslaving?

Kortom, hoe maak jij jezelf toekomstbestendig?

Dit programma komt tot stand in samenwerking met NRC.

Sprekers

Özcan Akyol

Özcan ‘EUS’ Akyol (Deventer, 1984), is een Nederlandse schrijver, columnist en presentator.

Hij debuteerde in 2012 met de semi-autobiografische schelmenroman Eus en ontwikkelde zich daarna tot een creatieve duizendpoot. Hij schreef ook de roman Toerist en in oktober 2023 verscheen zijn derde boek Afslag 23. Eus is ook columnist voor verschillende kranten en tijdschriften en hij maakte furore als televisiepresentator met succesvolle titels als De Neven van Eus, De Meestergids, De Geknipte Gast en Eus’ Boekenclub. Foto door: Marloes Bosch

Claudia van Kruistum

Claudia van Kruistum is strategisch projectmanager bij SURF, de ICT-coöperatie van Nederlandse onderwijs- en onderzoeksinstellingen. Ze leidt een sectorbrede pilot met Nextcloud, waarin ruim dertig instellingen onderzoeken hoe ze met open-sourcesoftware minder afhankelijk kunnen worden van grote Amerikaanse technologiebedrijven. Ze heeft een achtergrond in onderwijs en onderzoek en houdt zich bezig met digitale autonomie en de vraag hoe publieke organisaties meer zeggenschap kunnen krijgen over hun digitale infrastructuur.

Alexandra van Huffelen

Alexandra van Huffelen is sinds 1 februari 2025 voorzitter van het College van Bestuur van de Radboud Universiteit. Zij heeft onder meer strategie, alumni, impact en kennisveiligheid in haar portefeuille.

Alexandra van Huffelen studeerde bestuurskunde aan de universiteiten van Leiden, Rotterdam en Aarhus. Eerder was zij staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en Digitalisering en staatssecretaris van Financiën Toeslagen en Douane. Daarvoor was ze onder meer Algemeen directeur van het openbaar vervoer bedrijf van Amsterdam (GVB N.V.), wethouder Duurzaamheid, binnenstad en buitenruimte in de gemeente Rotterdam, en werkte ze voor Essent. Van Huffelen was lid van de Eerste Kamer (D66) en als toezichthouder actief in onder meer de zorg- en cultuursector. Momenteel is zij tevens partijvoorzitter van D66 en voorzitter van het bestuur van de ondersteuningsstichting van de Bachvereniging.

Merel Uildriks

Merel Uildriks is medeoprichter en community builder van Smartphonevrij Opgroeien, een ouderinitiatief dat pleit voor uitstel van smartphonebezit bij kinderen. Ze schreef mee aan het gelijknamige boek en werkt sinds 2009 als freelance journalist en tekstschrijver.

Hanneke Chin-A-Fo

Hanneke Chin-A-Fo is onderzoeksjournalist en commentator. Ze schrijft vooral over internationale zaken: klimaat, grondstoffen, oorlog, internationaal recht, honger, geld. Draagt bij aan de rubriek Als het maar verandert. Eerder Azië-specialist, oorlogsverslaggever, financieel redacteur.

Merijn de Waal

Merijn de Waal (1981) werkt sinds 2006 bij NRC. Hij was eerder onder meer correspondent in Madrid voor zuidwest-Europa en is sinds 2017 (weer) de buitenlandredacteur voor de Amerika's. Deed in de VS verslag van drie presidentsverkiezingen: in 2008, 2020 en 2024. Hij reist net zo graag zuidelijk van de Rio Grande, door Latijns-Amerika. Auteur van drie boeken: Spaanse sporen (2015), Over de muur van Trump (2019) en De Koning van Amerika (2025).

Moderator

Mirthe Frese

Mirthe Frese (1984) is schrijver, programmamaker, presentator en performer. Ze begon haar carrière als programmamaker bij De Balie. Sindsdien werkt ze voor verschillende culturele instellingen, universiteiten en NGO’s . In september ’24 verscheen haar debuutroman Zonder slaap ben ik het noodlot voor.