De Joodse Etty Hillesum werd dankzij haar dagboek wereldberoemd. Nu is er ook een tv-serie over haar leven: Etty. Tijdens dit programma duiken we dieper in haar leven. Waarom inspireert zij zovelen? En waarom probeert iedereen haar te claimen?
Etty Hillesum was een rebelse studente Russisch, met meerdere minnaars en een wankele mentale gezondheid. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, terwijl de Duitse bezetter Joden vervolgde, maakte zij een grote spirituele verandering door en begon met schrijven. Ze werd in 1943 vermoord in Auschwitz.
Sinds een bloemlezing uit haar dagboeken in de jaren tachtig werd uitgegeven, heeft ze duizenden lezers geïnspireerd. Van Het verstoorde leven werden anderhalf miljoen exemplaren verkocht, het boek werd vertaald in 23 talen. Hillesum groeide voor velen uit tot een innerlijke vriendin, over landsgrenzen heen. Van Italië tot Australië en Columbia, van katholieken tot boeddhisten: iedereen creëerde zijn eigen Etty.
Waar Anne Franks leven al talloze malen is verbeeld, werd dit voorjaar een eerste televisieserie gemaakt over het leven van Hillesum: ‘Etty’, door de Israëlische regisseur Hagai Levi. Dat hij haar verhaal in een eigentijds Amsterdam filmde, maakte een debat los over hoe Holocaust-verhalen het best verbeeld kunnen worden.
Tijdens deze debatavond duiken we dieper in het leven en denken van Etty Hillesum. Biograaf Judith Koelemeijer vertelt over haar zoektocht naar wie Hillesum was. Met diverse Hillesum-kenners analyseren we waarom Etty wereldberoemd werd, hoe haar verhaal geframed is en nu ook: verbeeld is. Wat zegt dat over hoe we de Holocaust nu herinneren?
Deze avond is een samenwerking tussen De Rode Hoed en dagblad Trouw.
Judith Koelemeijer
Judith Koelemeijer is schrijfster van literaire non-fictie. Zij brak in 2001 door met de familiegeschiedenis Het zwijgen van Maria Zachea, waarvan meer dan 350.000 exemplaren werden verkocht en die werd bekroond met de NS Publieksprijs. In 2022 verscheen van haar hand de met lof overladen biografie van Etty Hillesum, die op de shortlist stond van de Brusseprijs, de Libris Geschiedenisprijs en de Nederlandse Biografieprijs.
Alexandra Nagel
Alexandra Nagel, historicus westerse esoterie, is auteur van de biografie Julius Spier en de kunst van het handlezen (2026). Als gevolg van haar onderzoek naar Spier heeft zij ook veel onderzoek naar Etty Hillesum gedaan. Met als resultaat tientallen artikelen waarin vaak tot dan toe nieuwe informatie over Hillesum is verwerkt.
Prof. dr. Klaas A.D. Smelik
Prof. dr. Klaas A.D. Smelik studeerde theologie, semitische talen, oude geschiedenis en archeologie in Utrecht, Amsterdam (UvA) en Leiden. Hij was verbonden aan de Universiteit Utrecht, de Universiteit van Amsterdam, de Universitaire Faculteit voor Protestantse Godgeleerdheid in Brussel, de Katholieke Universiteit Leuven en tot zijn emeritaat in 2015 aan de Universiteit Gent voor de vakgebieden Hebreeuws, Jodendom en Oude Testament. Hij publiceerde de dagboeken en brieven van Etty Hillesum en is auteur, medeauteur of eindredacteur van een vijftigtal boeken onder meer op het gebied van de Hebreeuwse Bijbel, Etty Hillesum, het jodendom en het antisemitisme.
Rianne Oosterom
Rianne Oosterom is historica en journalist. Ze schrijft over religie & filosofie bij dagblad Trouw, waar ze sinds 2016 werkt. Ze is als historica gespecialiseerd in de positie van vrouwen in de Tweede Wereldoorlog. In 2019 publiceerde ze het boek Moffenmeiden. Momenteel werkt ze aan een boek en dissertatie over de verzetsvrouwen rond de illegale Trouw, waar zij al jaren onderzoek naar doet.
Moderator: Robin Goudsmit
Goudsmit is chef Cultuur & Media bij Trouw, waar ze sinds 2019 werkt. Ze studeerde Cultural Analysis aan de Universiteit van Amsterdam. In 2021 maakte ze deel uit van de schrijfresidentie van de Vlaams-Nederlandse organisatie deBuren en in 2022 werd ze door deBuren en Pilar benoemd tot Scherpsteller, een positie voor een veelbelovende jonge denker.
.jpg)
